Vücut Yağ Oranı Hesaplama (US Navy Yöntemi)

Boyunuzu ve mezurayla aldığınız boyun, bel (kadınlarda kalça da) çevresini girin; ABD Donanması’nın çevre ölçümü yöntemiyle tahmini vücut yağ oranınız, kilonuzu da girerseniz yağ kütleniz ve yağsız kütleniz hesaplanır.

Son güncelleme: 28.10.2026

Tahmini vücut yağ oranı%18,7

Tahmini vücut yoğunluğu1,0561 g/ml
Yağ kütlesi15,0 kg
Yağsız kütle65,0 kg

Nasıl hesaplanır?

Bu denklemler ABD Donanması Sağlık Araştırma Merkezi’nde (NHRC) Hodgdon ve Beckett tarafından 1984’te geliştirildi: erkek denklemi 18–56 yaş 602 donanma personelinden (rapor 84-11), kadın denklemi 18–44 yaş 214 personelden (rapor 84-29) su altı tartımıyla ölçülen vücut yoğunluğuna göre çıkarıldı. Raporlara göre denklemin su altı tartımıyla korelasyonu erkekte 0,90, kadında 0,85; standart hata erkekte 3,52, kadında 3,72 yüzde puandır. Başka örneklemlerde yapılan çapraz doğrulamada hata erkekte 2,70, kadında 4,04–4,36 yüzde puan bulundu. Yani sonuç kesin bir ölçüm değil, birkaç puan sapabilen bir tahmindir. Araç sonucu bir sınıfa yerleştirmez: internette görülen “atletik / fit / obez” tabloları bu yöntemin parçası değildir ve birincil kaynağını doğrulayamadığımız için kullanılmamıştır.

Formül

Erkek: Yoğunluk = 1,0324 − 0,19077 × log10(karın − boyun) + 0,15456 × log10(boy)
Kadın: Yoğunluk = 1,29579 − 0,35004 × log10(bel + kalça − boyun) + 0,22100 × log10(boy)
Yağ % = 495 ÷ Yoğunluk − 450

Bütün uzunluklar santimetredir (katsayılar santimetre için çıkarılmıştır; inç girilirse sonuç yanlış olur). Erkekte karın çevresi göbek hizasından, kadında bel çevresi karnın en dar yerinden (göğüs kemiğinin ucu ile göbeğin yaklaşık ortası), kalça en çıkıntılı yerinden, boyun gırtlağın hemen altından ölçülür. Kilo formüle girmez; yalnızca yağ kütlesi = kilo × yağ % ÷ 100 ve yağsız kütle = kilo − yağ kütlesi için kullanılır.

Erkekte karın − boyun, kadında bel + kalça − boyun farkını alın.
Bu sayının ve boyun 10 tabanında logaritmasını alıp katsayılarla vücut yoğunluğunu (g/ml) hesaplayın.
Siri (1961) denklemiyle yoğunluğu yağ yüzdesine çevirin: 495 ÷ yoğunluk − 450.
Kilo girildiyse yağ kütlesini ve yağsız kütleyi bulun.

Örnek

Erkek, boy 178 cm, karın 88 cm, boyun 38 cm, kilo 80 kg: log10(50) = 1,69897 ve log10(178) = 2,25042; yoğunluk = 1,0324 − 0,19077 × 1,69897 + 0,15456 × 2,25042 = 1,05611 g/ml; yağ = 495 ÷ 1,05611 − 450 = %18,7. Yağ kütlesi 80 × 0,187 ≈ 15,0 kg, yağsız kütle 65,0 kg.

Sık sorulan sorular

Ölçümleri nasıl almalıyım?

Raporlardaki yönteme göre ayakta, gevşek dururken ve esnemeyen bir mezurayla, deriye değecek ama bastırmayacak şekilde ölçün. Boyun gırtlağın hemen altından, mezura öne doğru hafifçe aşağı eğik; karın ve bel normal bir nefes verişin sonunda, vücut eksenine dik ölçülür. Raporlarda ölçümler milimetre hassasiyetinde alınmıştır.

Erkek ve kadın için neden farklı yerler ölçülüyor?

Her denklem kendi örnekleminde vücut yoğunluğunu en iyi tahmin eden ölçümlerle kuruldu. Erkekte bu, göbek hizasındaki karın çevresi ile boyun oldu; kadında karnın en dar yerindeki bel çevresi, kalça ve boyun. Bu yüzden erkek denklemine en dar bel, kadın denklemine göbek hizası girilmemelidir.

Sonuç ne kadar doğru?

Geliştirme çalışmalarında tahminin su altı tartımına göre standart hatası erkekte 3,52, kadında 3,72 yüzde puandı; yani kişilerin yaklaşık üçte ikisinde gerçek değer tahminin en fazla bu kadar altında ya da üstündedir. Denklemler yetişkin donanma personelinde geliştirildiği için çocuklarda, gebelikte ve çok farklı vücut yapılarında daha az güvenilirdir.

Kiloyu neden isteğe bağlı?

İki rapora göre de kilo ve yaş denkleme alınmak üzere denendi ama girmedi; yağ oranı yalnızca boy ve çevre ölçümlerinden hesaplanır. Kilo yalnızca bu oranı kilograma çevirmek (yağ kütlesi ve yağsız kütle) için kullanılır.

Kaynak

Bel-Kalça Oranı HesaplamaBel ve kalça çevrenizle bel-kalça oranınızı hesaplayın. Oranınızı ve bel çevrenizi WHO eşikleriyle karşılaştırın, doğru ölçüm yöntemini öğrenin.Vücut Kitle İndeksi (VKİ) HesaplamaBoy ve kilonuzla vücut kitle indeksinizi (VKİ/BMI) hesaplayın. WHO sınıfınızı ve boyunuza göre normal kilo aralığını hemen görün.Bazal Metabolizma Hızı (BMH) HesaplamaBazal metabolizma hızınızı (BMH/BMR) Mifflin–St Jeor, Harris–Benedict ya da Katch–McArdle denklemiyle hesaplayın; denklemleri yan yana karşılaştırın.İdeal Kilo HesaplamaBoyunuza göre WHO normal VKİ kilo aralığını ve Hamwi, Devine, Robinson, Miller ideal kilo formüllerinin sonuçlarını hesaplayın; formüllerin kökeni ve sınırları.