Zam Hesaplama
Fiyata ya da maaşa yüzde zam uygulayın; yıl içinde birden fazla zam varsa art arda ekleyin ve toplam bileşik oranı görün. İki tutar arasındaki zam oranını, zamlı tutardan eski tutarı ve zamın enflasyona göre gerçek değerini de bulun.
- 1. zamdan sonra (%25)25.000,00 ₺
- Toplam artış tutarı5.000,00 ₺
- Toplam (bileşik) zam oranı%25
Nasıl hesaplanır?
Art arda zamlar toplanmaz, çarpılır: ikinci zam ilk zamlı tutara uygulanır. Zamlı tutardan eski tutara dönerken de zam oranı çıkarılmaz, tutar (1 + oran) ile bölünür. Reel zam, zammın aynı dönemdeki fiyat artışını ne kadar aştığını gösterir; zam oranından enflasyonu çıkarmak yaklaşık bir sonuç verir, doğrusu iki çarpanın oranıdır. Enflasyon olarak zamın kapsadığı dönemin TÜFE değişimini girin (TÜİK). Konut ve çatılı işyeri kirasındaki yasal artış sınırı için kira artış hesaplamasını kullanın.
Zamlı tutar = Tutar × (1 + z₁) × (1 + z₂) × …; Zam oranı = (Yeni − Eski) ÷ Eski; Eski tutar = Yeni ÷ (1 + z); Reel zam = (1 + Zam) ÷ (1 + Enflasyon) − 1Örnek
20.000 ₺’ye %25 zam: 20.000 × 1,25 = 25.000 ₺. Altı ay sonra %10 daha: 25.000 × 1,10 = 27.500 ₺; toplam artış %37,5’tir, %35 değil. Aynı dönemde enflasyon %30 ise %37,5’lik zammın reel karşılığı 1,375 ÷ 1,30 − 1 = %5,77’dir.
Sık sorulan sorular
%20 zam sonra %20 indirim eski fiyata döndürür mü?
Hayır. 100 ₺ %20 zamla 120 ₺ olur, %20 indirimle 96 ₺’ye düşer. Eski fiyata dönmek için gereken indirim 20 ÷ 120 = %16,67’dir.
İki zam varsa toplam zam oranı nasıl bulunur?
Çarpanlar çarpılıp 1 çıkarılır: %25 ve %10 için 1,25 × 1,10 − 1 = %37,5. Oranları toplamak (%35) toplam artışı olduğundan düşük gösterir.
Maaşıma gelen zam enflasyonun altında mı kaldı?
“Reel zam” seçeneğinde zam oranını ve aynı dönemin enflasyonunu girin. Sonuç eksi çıkarsa (reel kayıp), zamlı maaşınız eskisinin satın alma gücünü karşılamıyor demektir.