Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama
Serbest meslek makbuzundaki brüt ücreti, net ücreti ya da hesabınıza geçecek tutarı girin. Gelir vergisi stopajı, KDV, gerekiyorsa KDV tevkifatı ve tahsil edeceğiniz tutar müşterinin durumuna göre hesaplanır.
- Brüt ücret (KDV hariç)50.000,00 ₺
- Gelir vergisi stopaj oranı%20
- Gelir vergisi stopajı10.000,00 ₺
- Net ücret40.000,00 ₺
- KDV oranı%20
- Hesaplanan KDV10.000,00 ₺
- Makbuz toplamı (KDV dahil)60.000,00 ₺
- Tahsil edilecek tutar50.000,00 ₺
- Müşterinin vergi dairesine ödeyeceği10.000,00 ₺
Gelir vergisi stopaj oranları: GİB / Cumhurbaşkanlığı
KDV oranları: GİB / Cumhurbaşkanlığı (CB kararı)
KDV tevkifat oranları: GİB
Nasıl hesaplanır?
Avukat, mali müşavir, doktor, mimar, mühendis, danışman gibi serbest meslek erbabı her tahsilat için serbest meslek makbuzu (çoğunlukla e-SMM) düzenler. Şirketler, defter tutan işletmeler, diğer serbest meslek erbabı ve kamu kurumları ödeme yaparken gelir vergisi stopajı keser; bu stopaj serbest meslek erbabının geçici vergi ve yıllık beyannamesinde mahsup edilir. Serbest meslek hizmetleri KDV’ye tabidir; yurt dışındaki müşteriye verilip yurt dışında yararlanılan hizmetler ihracat istisnası kapsamındadır.
Stopaj = Brüt × stopaj oranı; KDV = Brüt × KDV oranı; Tahsil edilecek = Brüt − Stopaj + KDV − Tevkif edilen KDVGelir vergisi stopajı %20 (GVK 94/2-b); yazar, çevirmen, ressam, yazılımcı gibi GVK 18 kapsamındaki işlerde %17. KDV genel oranı %20. KDV tevkifatı, KDV dahil bedel 12.000 ₺’yi aştığında ve yalnızca listede sayılan alıcılar için uygulanır; danışmanlık, denetim, etüt-proje hizmetlerinde belirlenmiş alıcılar KDV’nin 9/10’unu tevkif eder.- Makbuzdaki brüt ücreti bulun: net ücretten başlıyorsanız 1 − stopaj oranına, tahsil edilecek tutardan başlıyorsanız 1 − stopaj + KDV (− tevkif edilen KDV) oranına bölün.
- Müşteri vergi sorumlusuysa brüt ücretin stopaj oranı kadarını keser.
- KDV brüt ücret üzerinden hesaplanır; stopaj KDV’yi azaltmaz.
- Müşteri belirlenmiş alıcıysa ve hizmet tevkifat listesindeyse KDV’nin bir kısmını kendisi öder.
- Hesabınıza geçecek tutar: net ücret + KDV − tevkif edilen KDV.
Örnek
50.000 ₺ brüt ücretli makbuzu bir şirkete kesen avukat: 10.000 ₺ stopaj kesilir, 10.000 ₺ KDV eklenir, hesabına 50.000 ₺ geçer. Aynı makbuz bir bankaya danışmanlık için kesilirse banka 10.000 ₺ KDV’nin 9.000 ₺’sini tevkif eder; avukata 41.000 ₺ ödenir. 40.000 ₺ net ücret için makbuza 40.000 ÷ 0,80 = 50.000 ₺ brüt yazılır.
Sık sorulan sorular
Serbest meslek makbuzunda stopaj oranı kaç?
Serbest meslek ödemelerinde %20. GVK 18 kapsamındaki telif kazançlarında (yazı, çeviri, resim, beste, yazılım gibi) %17. Müşteri kişi ise stopaj yapılmaz.
Müşterinin ödeyeceği tutar neden hizmet bedeline eşit çıkıyor?
KDV oranı (%20) ile stopaj oranı (%20) eşit olduğunda, eklenen KDV ile kesilen stopaj birbirini götürür ve hesabınıza brüt ücret kadar para geçer. Oranlar farklıysa (indirimli KDV, istisna, KDV tevkifatı) bu eşitlik bozulur; hesaplayıcı her durumu ayrı hesaplar.
KDV tevkifatı ne zaman uygulanır?
Kamu kurumları, bankalar, sigorta şirketleri, borsada işlem gören şirketler gibi belirlenmiş alıcılar; danışmanlık, denetim, etüt-proje gibi hizmetlerde KDV’nin 9/10’unu kendileri öder. KDV dahil bedel 12.000 ₺’yi aşmıyorsa tevkifat yapılmaz. Tevkif edilen kısmı alıcı 2 No.lu, kalanını siz 1 No.lu KDV beyannamesiyle beyan edersiniz.
Kesilen stopaj ne olur?
Müşteri stopajı muhtasar beyannameyle vergi dairesine öder. Siz bu tutarı üç aylık geçici vergi beyannamelerinde ve yıllık gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden düşersiniz; mahsup edilemeyen kısım iade edilir.
Yurt dışındaki müşteriye kesilen makbuzda KDV var mı?
Hizmet yurt dışındaki bir müşteri için yapılır ve yurt dışında yararlanılırsa hizmet ihracatı sayılır ve KDV’den istisnadır; KDV oranında %0’ı seçin. Yurt dışındaki müşteri Türk vergi sorumlusu olmadığından stopaj da kesilmez.