Ders Notu Hesaplama (Ağırlıklı)
Kısa sınav, ödev, laboratuvar, ara sınav ve final gibi değerlendirmelerin notlarını ve ağırlıklarını girin; üniversite dersinizin 100 üzerinden puanını, seçtiğiniz üniversitenin yönetmeliğine göre harf notunu ve henüz yapılmamış değerlendirmeden hedefinize ulaşmak için kaç almanız gerektiğini görün.
- Hedef: geçer harf D alt sınırı50,00
- Şu ana kadar toplanan puan45,50
- Girilen notların ağırlıklı ortalaması75,83
- Kalan değerlendirmenin ağırlığı%40
- Olası ders puanı45,50 – 85,50
- Kalan sınav final ise gereken (final alt sınırıyla)50,00
Harfe göre kalan değerlendirmeden gereken not
Nasıl hesaplanır?
Türkiye’de üniversite derslerinin değerlendirme ağırlıkları için YÖK’ün koyduğu genel bir “%40 vize + %60 final” kuralı yoktur. Ağırlıkları her üniversitenin kendi ön lisans-lisans yönetmeliği ve dersin izlencesi belirler: Ankara Üniversitesi’nde ders başarı notu yarıyıl içi notun %40’ı ile final/bütünlemenin %60’ıdır (m.35/3); Hacettepe’de genel sınavın etkisi %40–%60 (m.23/1), İstanbul Üniversitesi’nde bitirme sınavının %50–%70 (m.20/4), İTÜ’de %40–%60 (m.23/6), Marmara’da %30–%60’tır (m.23/2); ODTÜ ve Boğaziçi’nde ağırlıkları dersin öğretim elemanı yarıyıl başında açıklar (ODTÜ m.25/3, Boğaziçi m.22/3-4). Harf notu da üniversiteye göre değişir: Hacettepe yönetmeliği her harfin puan aralığını yazar; Ankara (m.35/4: sınavlar mutlak veya bağıl ölçütle değerlendirilir), Gazi ve İstanbul aralıkları mutlak değerlendirme için verir, ODTÜ’de harfi dersi veren öğretim elemanı takdir eder (m.26/2) ve tablo puan karşılıklarını gösterir; bu üniversitelerde gösterilen harf mutlak değerlendirmede geçerli bir tahmindir; Boğaziçi, İTÜ ve Marmara yönetmelikleri aralık vermez, harf bağıl değerlendirmeyle (sınıfın not ortalaması ve dağılımına göre) ya da öğretim elemanının ölçütüyle belirlenir. Bu yüzden araç harfi yalnız aralık bulunan üniversitelerde gösterir. Bazı yönetmelikler ayrıca finalden asgari not ister: Ankara’da 50,00 (m.37/2, 37/4), Hacettepe’de en az 50 (m.23/1), İstanbul’da en az 40 (m.21/4). İki bileşenli (vize + final) hesap için vize-final aracına bakın; bu araç istediğiniz sayıda bileşeni alır. Lise ve ortaokulda vize-final ve ağırlık yoktur: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre bir dönemde her dersten iki yazılı sınav yapılır (m.45/1-a), iki performans puanı verilir (m.50/8) ve dönem puanı bunların aritmetik ortalamasıdır (m.51/1); geçer not 50’dir (m.44/2). Okul notları için e-Okul not ortalaması ve lise ders puanı araçlarını kullanın.
Ders puanı = Σ (not × ağırlık) ÷ 100 · Gereken not = (hedef − toplanan puan) ÷ kalan ağırlık × 100Not: değerlendirmenin 100 üzerinden notu · Ağırlık: dersin izlencesinde o değerlendirmeye verilen yüzde · Kalan ağırlık: 100 − girilen ağırlıkların toplamı (henüz notu olmayan değerlendirmeler) · Hedef: ulaşmak istediğiniz ders puanı; boş bırakılırsa geçer harfin alt sınırı.- Notu verilmiş her değerlendirmenin notunu bir satıra, ağırlığını (%) ikinci listede aynı sıraya yazın.
- Ağırlıklar orantılanmaz: dersin izlencesindeki yüzdeleri girin. Toplam 100 ise ders puanı hesaplanır; 100’den azsa eksik pay henüz yapılmamış değerlendirme (çoğu zaman final) sayılır; 100’ü aşarsa hata verilir.
- Her not ağırlığıyla çarpılıp 100’e bölünür ve toplanır: bu, ders puanına şu ana kadar toplanan katkıdır.
- Kalan değerlendirmeden gereken not = (hedef − toplanan) ÷ kalan ağırlık × 100. 0’ın altındaysa hedef kesindir, 100’ün üstündeyse ulaşılamaz.
- Üniversitenizi seçerseniz harf, yönetmelikteki puan aralıklarından okunur ve her harf için gereken not tabloda gösterilir; yönetmelik aralık vermiyorsa (bağıl değerlendirme) yalnız puan gösterilir.
- Yönetmelik finalden asgari not istiyorsa (ör. Ankara, Hacettepe, İstanbul) ve kalan değerlendirme finalse, gereken not bu sınırdan az olamaz.
Örnek
Kısa sınav 80 (%10), ödev 65 (%30), laboratuvar 90 (%20), final henüz yok (%40). Toplanan: 80 × 0,10 + 65 × 0,30 + 90 × 0,20 = 8 + 19,5 + 18 = 45,5. Girilen notların ağırlıklı ortalaması 45,5 ÷ 60 × 100 = 75,83. Hacettepe’de en düşük geçer not D, alt sınırı 50; finalden gereken (50 − 45,5) ÷ 40 × 100 = 11,25. Ancak yönetmelik finalden en az 50 puan istediği için finalden bu sınırın altında kalan ders puanı yetse de başarısız sayılır; yani finalden en az 50 puan gerekir.
Sık sorulan sorular
Ağırlıkların toplamı 100 olmak zorunda mı?
Dersin tüm değerlendirmeleri birlikte ders puanının %100’ünü oluşturur, bu yüzden araç ağırlıkları orantılamaz. Toplam 100’den azsa eksik kısım henüz notu verilmemiş değerlendirme sayılır ve ondan gereken not hesaplanır; 100’ü aşarsa yanlış girilmiş bir ağırlık vardır. “Girilen notların ağırlıklı ortalaması” satırı ise yalnız girilen notların kendi aralarındaki ortalamasıdır (Σ not × ağırlık ÷ Σ ağırlık); ders puanı değildir.
Dersi geçmek için finalden kaç almam gerekir?
Final dışındaki notları ve ağırlıklarını girin; final ağırlığı toplamdaki eksik kısım olur. Hedef ders puanını boş bırakır ve üniversitenizi seçerseniz araç, yönetmelikteki en düşük geçer harfin alt sınırını hedef alır. Yönetmeliğiniz finalden asgari not istiyorsa gereken not o sınırdan düşük olamaz; araç bunu ayrı satırda gösterir. Bağıl değerlendirmede geçme sınırı sınıfın not dağılımına bağlıdır, önceden kesin bir sayı verilemez.
Bağıl değerlendirmede harfim nasıl belirlenir?
Bağıl sistemde harf, puanınızın sınıfın ortalaması ve dağılımı içindeki yerine göre verilir; sınırlar her dönem ve her derste değişir. Örneğin İstanbul Üniversitesi yönetmeliği bağıl sistemde başarı notunun ham notların ortalaması ve istatistiksel dağılımına göre belirlendiğini (m.21/2), İTÜ yönetmeliği başarının sınıfın genel başarı düzeyi gözetilerek belirlendiğini (m.20/1) yazar. Bu yüzden bu üniversitelerde araç harf göstermez; dersin puanını ve hedefe göre gereken notu verir.
Puanım iki harf aralığının arasında kalırsa (ör. 84,5) ne olur?
Yönetmeliklerdeki aralıklar tam sayıdır (80–84, 85–89 gibi). Araç küsuratlı puanı, alt sınırını aştığı en yüksek harfe yerleştirir: 84,5 alt harfte kalır. İstanbul Üniversitesi mutlak sistemde küsuratlı notu en yakın tam sayıya tamamlar (m.20/2); araç bu üniversitede harften önce puanı yuvarlar. Diğer üniversitelerde yuvarlama kuralı için yönetmeliğinize ve öğrenci bilgi sisteminize bakın.
Lise notumu bu araçla hesaplayabilir miyim?
Hayır. Lisede ağırlıklı vize-final hesabı yoktur: dersin dönem puanı yazılı sınav, performans ve varsa proje puanlarının aritmetik ortalamasıdır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.51/1) ve 50 geçer nottur (m.44/2). Bunun için e-Okul not ortalaması ve lise ders puanı araçlarını kullanın.
Bütünlemeye girersem ne değişir?
Çoğu yönetmelikte bütünleme notu finalin yerine geçer ve yarıyıl içi notlarla aynı ağırlıkla birleştirilir (ör. Ankara m.29/1-b, Hacettepe m.23/3). Hesap için final ağırlığını boş bırakıp bütünlemeden gereken notu görebilir ya da bütünleme notunu final yerine yazabilirsiniz. İstanbul Üniversitesi’nde bütünleme notu bitirme sınavındakinden düşükse bitirme sınavındaki başarı notu esas alınır (m.26/2).
Kaynak
- Ankara Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (RG 8/8/2017-30148, son değişiklik RG 28/3/2026-33207): m.29/1-b (bütünleme puanı final puanı sayılır), m.35/3 (%40 yarıyıl içi + %60 final/bütünleme), m.35/4 (mutlak/bağıl), m.35/7-a (puan, harf, katsayı tablosu), m.37/1, 37/2, 37/4 (C3 ve üstü başarılı; finalden 49,99 ve altı F2; finalden en az 50,00 ve ders başarı notu en az 60,00)
- Boğaziçi Üniversitesi Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (RG 11/6/2016-29739, son değişiklik RG 13/8/2026-33339): m.22/3-4 (ara sınav, ödev ve yarıyıl sonu sınavının ders notuna katkısını öğretim elemanı yarıyıl başında belirler ve açıklar), m.23/1 (notları öğretim elemanı verir; puan aralığı yok)
- Gazi Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (RG 21/10/2025-33054): m.16/2 (harf, ders tanımlama formundaki ölçütlere göre), m.16/4 (ham başarı puanı 40,00’ın altı doğrudan FF), m.16/5 (mutlak/bağıl; mutlak değerlendirmede puan aralıkları ve katsayılar)
- Hacettepe Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (RG 30/7/2025-32971, değişiklik RG 14/9/2025-33017): m.23/1 (genel sınavın etkisi en az %40, en çok %60; genel sınavdan gereken not 50’den aşağı olamaz), m.23/3 (bütünleme yarıyıl içi başarıyla birlikte), m.24/1 (puan, not, katsayı tablosu), m.24/2 (A1–D başarılı)
- İstanbul Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (RG 28/9/2025-33031): m.20/2 (katkı oranları birim yönetim kurulunca; mutlak sistemde küsuratlı not en yakın tam sayıya), m.20/4 (bitirme/bütünleme katkısı %50–%70), m.21/1-2 (bağıl/mutlak; bağıl sistemde ortalama ve dağılım), m.21/4 (bitirme sınavından 100 üzerinden en az 40), m.21/7 (katsayılar ve mutlak aralıklar), m.26/2 (bütünleme notu düşükse bitirme sınavındaki not)
- İstanbul Teknik Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (RG 11/7/2016-29767, son değişiklik RG 4/12/2023-32389): m.20/1 (bağıl değerlendirme, sınıfın genel başarı düzeyi), m.23/3-4 (ağırlıklar ders müfredat formunda), m.23/6 (yarıyıl sonu sınavının katkısı %40–%60)
- Marmara Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (RG 20/8/2015-29451, son değişiklik RG 27/10/2023-32352): m.23/2 (yarıyıl sonu sınavının katkısı %30–%60, uzaktan eğitimde en fazla %80), m.23/3 (ara sınavların toplam katkısı en az %20), m.23/7-8 (harfler ve katsayılar; puan aralığı yok)
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği (RG 21/6/2026-33287, 2026-2027’den itibaren): m.25/3 (ara sınav, ödev ve benzeri çalışmaların katkısını öğretim elemanı belirler, izlencede açıklar), m.26/2-3 (harfi öğretim elemanı takdir eder), m.26/5-a (harf, katsayı, puan tablosu)
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 7/9/2013-28758, mevzuat.gov.tr no. 18812, güncel metin): m.44/2 (puan dereceleri; 50,00–59,99 geçer, 0–49,99 geçmez), m.45/1-a (bir dönemde her dersten iki yazılı sınav), m.50/8 (her dönemde iki performans puanı), m.51/1 (dönem puanı aritmetik ortalama)